U bent hier

Nieuwe module bij MDR Polyfarmacie bij ouderen: Minderen en stoppen van medicatie

1 december, 2020

Bij de MDR Polyfarmacie bij ouderen zijn nieuwe en herziene producten verschenen. Nieuw is de module Minderen en stoppen van medicatie. De bijbehorende kennisdocumenten van 10 geneesmiddelgroepen geven handvatten en overwegingen om daadwerkelijk te stoppen of te minderen. Daarnaast zijn de internationale STOPP-START criteria herzien en aangepast aan de Nederlandse situatie in de STOP-START-NL criteria.

Aandoeningsgerichte richtlijnen beschrijven vaak wel het starten van chronische medicatie maar meestal niet het proces van staken bij ouder wordende patiënten. Net als het voorschrijven van medicatie dient het minderen of stoppen van medicatie onderdeel te zijn van de dagelijkse medische praktijk. Ook een medicatiebeoordeling (PDF) leidt regelmatig tot het advies om medicatie te minderen en/of te stoppen, bijvoorbeeld op verzoek van de patiënt of mantelzorger, in het kader van ‘advance care planning’, omdat de indicatie voor het geneesmiddel inmiddels minder sterk of vervallen is.

Module Minderen en stoppen

Het doel van minderen en stoppen van medicatie is het optimaliseren van de medicamenteuze behandeling en daarmee het verbeteren van de kwaliteit van leven en het gezondheidswelzijn van de patiënt. De module ‘Minderen en stoppen van medicatie (PDF)’ biedt handvatten aan voorschrijvers, apothekers en patiënten om het minderen en stoppen van geneesmiddelen bij oudere patiënten (≥70 jaar) in de dagelijkse praktijk vorm te geven.

De module is ontwikkeld als onderdeel van de MDR Polyfarmacie bij ouderen door een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers uit de 1e en 2e lijn.

Kennisdocumenten stoppen en minderen

Om het daadwerkelijk stoppen en minderen van medicatie bij ouderen te kunnen uitvoeren zijn 10 kennisdocumenten van veel voorkomende geneesmiddelgroepen bij ouderen ontwikkeld.

In deze documenten staan:

  • overwegingen om wel of juist niet te stoppen
  • welk bewijs er bekend is over voor- en nadelen van het stoppen of minderen van deze geneesmiddelgroep bij ouderen
  • een stop- of afbouwstrategie.

De inhoud van deze kennisdocumenten wordt meegenomen bij de herzieningen van de bijbehorende NHG-Standaarden. Tot die tijd zijn ze als losse documenten bij de MDR Polyfarmacie te raadplegen.

Beschikbare kennisdocumenten:  

STOP-START-NL

De STOP-START criteria zijn bewezen effectieve screeningslijsten om potentieel ongeschikte geneesmiddelen bij ouderen op te sporen en te gebruiken bij medicatiebeoordeling om schade door geneesmiddelen bij ouderen te voorkomen. Het NHG, de NVKG, het Expertisecentrum pharmacotherapie bij ouderen (Ephor) en de KNMP hebben de set met criteria uit 2015 herzien en aangepast aan de huidige Nederlandse richtlijnen. Omdat deze Nederlandse criteria afwijken van de internationale STOPP-START criteria -doordat ze vertaald zijn naar de Nederlandse praktijk- is ervoor gekozen om voortaan de naam ‘STOP-START-NL’ te hanteren. De meeste wijzigingen ten opzichte van de vorige versie zijn naar aanleiding van de MDR CVRM (2019).

Samen kiezen, stoppen of starten

De criteria beschrijven potentieel ongewenste geneesmiddel(groep)en bij ouderen (STOP-NL) en situaties waarbij de start van medicatie overwogen kan worden (START-NL). De keuze om daadwerkelijk te stoppen of starten blijft altijd maatwerk waarbij de patiënt centraal staat. De voorschrijver maakt samen met de patiënt de afweging of stoppen dan wel starten gewenst is. Overleg tussen de huisarts, apotheker, specialist ouderengeneeskunde en andere betrokken zorgverleners is daarbij van belang.

NHG-Nascholing

In de herziene e-learning Polyfarmacie bij ouderen zijn de module Minderen en stoppen van medicatie evenals de kennisdocumenten geïntroduceerd. Ook zijn de nieuwe STOP-START-NL criteria verwerkt. Deze PIN is voor NHG-leden gratis te maken.

In het voorjaar van 2021 verschijnt de PIN Maagklachten bij de nieuwe NHG-Standaard Maagklachten waarin het eerste kennisdocument is verwerkt.

FTO module